Bir baskı işinde kağıt seçimi, tasarım kadar belirleyicidir. Kağıt gramajı, bir metrekare kağıdın gram cinsinden ağırlığıdır; kağıdın kalınlığını, sertliğini, opaklığını ve elde bıraktığı hissi doğrudan etkiler. Aynı görsel 90 gram kuşede ince ve hafif durur, 350 gram kartonda ağır ve kalıcı bir nesneye dönüşür.
Sık yapılan hata, gramajı yalnızca kalınlık sanıp işin kullanım amacını geri plana atmaktır. Doğru soru "en kalın kağıt hangisi" değil, "bu iş nerede, nasıl ve kaç kez elden geçecek" sorusudur. Postayla gidecek bir broşür ile masada yıllarca duracak bir menü aynı kağıdı gerektirmez. Aşağıda gramaj bantlarını tek tek ele alıyor, hangi işte hangi aralığın mantıklı olduğunu anlatıyoruz. Kurumsal işlerde bu seçimi nasıl planladığımızı kurumsal baskı sayfamızda bulabilirsiniz.
70-80 gram: ince, hafif, arkasını gösterir
Fotokopi kağıdı ve kitap içi baskının standardıdır. Hafiftir, kalın ciltlerde hacim yaratmaz ve matbaada en kolay işlenen banttır. Ancak yeterince opak değildir; çift yönlü baskıda arka yüzdeki metin hafifçe görünür. Bu nedenle yalnızca metin yoğun, çok sayfalı işlerde tercih edilir.
90-120 gram: matbaanın günlük standardı
Broşür içi, el ilanı, kitapçık ve antetli kağıt için en yaygın aralıktır. 70 grama göre daha tok ve daha opaktır, arkasını belirgin şekilde göstermez. Kolay katlanır, postalama ve matbaa makinelerinde sorunsuz işlenir. Renkli ve metin ağırlıklı işlerin çoğu bu bantta rahat çalışır.
130-170 gram: broşür kapağı ve ince katalog
Bu bantta kağıt belirgin şekilde sertleşir. Broşür ve dergi kapağı, el ilanı ve ince katalog kapağı için uygundur. Katlama hâlâ mümkündür, ancak keskin kat yerlerinde çatlama riski artar. Baskı sonrası selefon veya laminasyon uygulanacaksa bu aralık iyi bir başlangıçtır.
200-250 gram: kartvizit bandının alt sınırı
Elde tutulduğunda "kağıt" değil "kart" hissi verir. Sert el ilanı, kapak ve ince kartvizit bu bantta üretilir. Arkasını göstermez, bu yüzden çift yönlü tasarımlarda güvenlidir. Katlanacaksa mutlaka kirim, yani puanlama gerekir; aksi hâlde kat yeri kırılır.
300-350 gram: kartvizit, davetiye, menü
Kartvizitin standart bandıdır. Tok ve doygun bir his verir, arkasını göstermez ve uzun süre formunu korur. Davetiye, menü, kapak ve kalın el ilanı için sık tercih edilir. Matbaa bu kalınlıkta kesim, katlama ve özel bitiş işlemlerini rahat uygular.
400 gram ve üzeri: karton, ambalaj, rigid sıvalama
Artık kağıttan çok karton konuşulur. Ambalaj kutusu, sert kapak, rigid sıvalama ve etiket altlığı bu gruptadır. Ev tipi yazıcılarda çalışmaz; kesim ve katlama özel ekipman gerektirir. Katlanacak yerlerde kirim şarttır, aksi hâlde karton çatlar. Ağırlık arttıkça taşıma koşulları da zorlaşır.
Gramaj kadar kağıt türü de belirleyicidir
İki farklı kağıt aynı gramajda olsa bile farklı davranır. Kuşe kağıt parlak veya mat olabilir; renk canlılığı yüksektir ve çoğu kurumsal iş için ilk tercihtir. Kraft kağıt doğal ve dokulu görünür, ambalaj ve butik işlerde kullanılır. Tuale dokulu bir resim kağıdıdır, sanat ve davetiye baskısında tercih edilir. Bristol kalın ve serttir, kartvizit ve kapakta iyi sonuç verir. Yağlı kağıt ise gıda ambalajında kullanılır. Kağıt türü ile gramaj birlikte düşünülmelidir; doğru gramaj yanlış türle beklenen sonucu vermez.
Gramaj karşılaştırma tablosu
| Gramaj | His | Tipik kullanım | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| 70-80 gr | İnce, hafif | Kitap içi, fotokopi | Arkasını gösterir |
| 90-120 gr | Tok, esnek | Broşür içi, el ilanı | Kalın işlerde zayıf kalır |
| 130-170 gr | Sert, düzgün | Broşür kapağı, ince katalog | Katlama yerinde çatlar |
| 200-250 gr | Kart hissi | Sert el ilanı, kapak | Katlama için kirim gerekir |
| 300-350 gr | Tok, doygun | Kartvizit, davetiye, menü | Posta koşulları zorlaşır |
| 400+ gr | Karton | Ambalaj, rigid kapak | Özel kesim ve katlama şart |
Hangi durumda hangisini seçmelisiniz
- Kitap içi: 70-90 gram. Sayfa sayısı yüksekse ince kağıt hem hacmi hem ağırlığı dengeler; metin opaklığı yeterliyse bu bant doğru tercihtir.
- Broşür: İç sayfalar 115-130 gram, kapak 170-250 gram. Böylece iç kısım rahat katlanır, kapak tok durur ve iş bir bütün olarak derli toplu görünür.
- Kartvizit: 300-350 gram. Arkasını göstermez, elde kalıcı bir iz bırakır ve özel bitiş işlemlerine uygundur.
- Menü: 300-350 gram, tercihen mat laminasyonlu. Sık elden geçtiği için yüzeyin korunması gerekir; yüksek gramaj formunu korur.
- Ambalaj: 350-450 gram karton. Ürünü taşıyacaksa sertlik ve katlanma dayanımı öne çıkar; yapı ile birlikte planlanmalıdır.
- Davetiye: 300-400 gram, tuale veya dokulu yüzey. Tok his ve doku, davetiyeyi sıradan bir karttan ayırır.
Sık sorulan sorular
Gramaj ne kadar yüksekse o kadar iyi midir?
Hayır. Yüksek gramaj sertlik ve dayanıklılık getirir, ancak katlanmayı zorlaştırır, posta koşullarını ağırlaştırır ve çok sayfalı işlerde hacmi şişirir. Doğru gramaj, işin kullanımına göre belirlenir.
Kağıt gramajını nasıl anlarım?
Ambalajın üzerinde metrekare ağırlığı yazar. Elinizde örnek varsa his, sertlik ve opaklık karşılaştırması çoğu zaman yeterlidir. Matbaa numuneleri bu kararı hızlandırır.
Yüksek gramajlı kağıt katlanır mı?
Katlanır, ancak kirim yapılması gerekir. Kirim olmadan katlanan kalın kağıt kat yerinden çatlar ve baskı görüntüsü bozulur.
Aynı gramajda farklı kağıtlar aynı sonucu verir mi?
Vermez. Kuşe, kraft, tuale ve bristol aynı gramajda farklı doku, renk ve sertlik sunar. Tür ile gramaj birlikte değerlendirilmelidir.
Gramaj arttıkça baskı kalitesi artar mı?
Doğrudan bir ilişki yoktur. Baskı kalitesi daha çok kağıdın yüzeyi, mürekkep uyumu ve baskı yöntemiyle ilgilidir. Gramaj algılanan kaliteyi ve dayanıklılığı etkiler.
Numune görmem gerekir mi?
En güvenli yol numune görmektir. Özellikle yüksek tirajlı işlerde kağıt ve bitiş seçimi numune üzerinden onaylanmalıdır.
İşiniz için doğru gramajı birlikte belirleyelim
Kağıt gramajı ve türü, işin kullanım amacına göre birlikte kararlaştırılması gereken iki değişkendir. Baskico olarak fiyat göstermiyor, işinizi teknik olarak doğru tanımlıyoruz. İşinizin türünü, adedini, katlanma ve posta durumunu paylaşın; Teklif Motoru üzerinden yazılı bir teknik ön teklif hazırlayalım.
Katalog ve Ciltleme · Bu konudaki diğer rehberler
Bu yazıyı kim hazırladı
Bu rehber, Baskico baskı danışmanlığı ekibi tarafından hazırlandı. Yıllardır matbaa üretimini takip ediyor, farklı üreticilerle çalışıyor ve işlerin nerede tıkandığını sahada görüyoruz. Buradaki öneriler teorik değil; üretimde karşılaştığımız hatalardan çıkarıldı.
Yayın: 14 Eylül 2026 · Nasıl çalıştığımızı görün
